Hopscheuten, het witte goud uit de Westhoek

Kaviaar uit Rusland, truffels uit Italië, oesters uit Frankrijk. ’s Werelds delicatessen vind je in de supermarkt. Elke dag, elk seizoen. Hopscheuten laten zich niet in zo’n consumentenstramien wringen. Ze komen enkel in het voorjaar piepen, worden geoogst op bestelling en blijven amper drie dagen à point. Een verhaal over exclusieve en eigenzinnige lekkernijen die wat extra liefde vragen. Een tikkeltje tegendraads maar oh zo lekker. Hopscheuten, het witte goud uit de Westhoek.

Het witte goud uit de Westhoek mag wat kosten

Het witte goud, zo worden hopscheuten genoemd. Terecht. In het begin betaal je wel € 200 voor een kilo wat ze meteen tot een van ’s werelds duurste groenten maakt. En dat terwijl die hopscheuten eigenlijk een bijproduct zijn, jonge uitlopers van de hopplant. Op hopboerderij ’t Hoppecruyt, in de schaduw van de kerk van Proven, weten Benedikte en Wout er alles van. ‘In 1996 zijn we getrouwd en we namen meteen de boerderij van Wouts ouders over.’ Ondertussen is zoon Roel als vijfde generatie mee in het bedrijf gestapt.

Niet dat het allemaal vanzelf liep. Integendeel. ‘In onze beginjaren kelderde de hopprijs en zo groeide het idee om ook iets met die hopscheuten aan te vangen. Die schieten toch, of je het nu wilt of niet.’ Daarmee is de kous wel niet af, de scheuten vragen behoorlijk wat aandacht. ‘Je moet ze aanaarden en vooral de oogst is zeer arbeidsintensief. Voor een kilo ben je tot twee uur bezig.’ Daarom oogst de familie enkel op bestelling en laten heel wat hopboeren die scheuten consequent links liggen. ’t Hoppecruyt beschikt over 13 ha hop, maar slechts op 1 ha oogsten ze ook hopscheuten .

Voor een kilo hopscheuten
ben je tot twee uur bezig

Oogsten kan op twee manieren. ‘Hopwortelblokken op leeftijd, zo een jaar of 15 oud, die niet veel hop meer opbrengen, worden gerooid en in een oude varkensstal, mét vloerverwarming, bedekt met een flinke laag aarde.’ Intafelen in het jargon. Die hopwortelblokken leveren de eerste hopscheuten van het jaar. Echte fijnproevers wachten op de exemplaren uit het veld. Die zijn bedekt met een flinke laag aarde en zwart-wit plastic. De zwarte kant absorbeert de zon en warmt de scheuten op waardoor ze sneller schieten. Vanaf half maart wordt die plastic omgedraaid zodat de witte kant de zon weerkaatst en dat proces vertraagt. Kwestie van er zo lang mogelijk van te kunnen genieten. ‘Hun kernsmaak is dezelfde, maar doordat de veldhopscheuten harder moeten vechten, smaken ze intenser.’ Eens geoogst komt het erop aan om de scheuten zo snel mogelijk te verorberen. ’s Morgens geplukt, ’s middags op je bord.

Zwartblesschapen maken de cirkel rond

‘De oogst is onvoorspelbaar dus moet je hopscheuten beschouwen als een bijverdienste’ vertelt Benedikte. Soms brengt een hectare 100 kilo hopscheuten op, andere keren slechts 20 kilo. ‘Je mag niet denken aan wat je misloopt, aan wat had kunnen zijn en rekenen doe je achteraf, niet op voorhand.’ Vandaag levert ‘t Hoppecruyt hoppe aan Belgische brouwerijen en worden hopscheuten op bestelling geoogst. De 40 zwartblesschapen die in de hopvelden grazen, zorgen ondertussen voor idyllische plaatjes. ‘Zo maken we de cirkel rond. Ze nemen de bemesting voor hun rekening, verwijderen onkruid en zorgen voor een mooie waterhuishouding. Als boer moet je altijd zelf op zoek gaan naar oplossingen. Mijn man heeft fantastische ideeën, ik bekijk hoe we ze kunnen uitvoeren en samen houden we vol tot het lukt. Met vallen en opstaan.’

De hopscheuten die over zijn, worden ten huize Hoppecruyt met smaak verorberd. We eten elke week een half kilootje. ‘Carpaccio van rauwe zalm, wat hopscheuten recht van het veld, een beetje notenolie, bieslook en wat peper en zout. Heerlijk! Maar je kunt ze ook eten als schorseneren of asperges, biefstuk met frietjes en hopscheuten in béchamelsaus. Onze favoriete zondagskost.’